[Merijn]

Een tijdje terug ging ik met een vriendin en Mirthe (mijn zus) terug naar Groningen met de trein. We waren naar Appelpop in Tiel geweest, wat overigens super was!

Terwijl we op het perron op de trein zaten te wachten zegt Mirthe ineens dat de seconde wijzer van de stationsklok een paar seconden stil blijft staan als het bij de twaalf is aangekomen. Wij er op letten en het klopt inderdaad. Nu is het geweldig dat Mirthe wel weet dat dit zo is maar ze kon zich niet meer herinneren waarom dit zo is.

Dus mijn vraag: Wie weet waarom de secondewijzer op een stationsklok bovenaan even stil blijft staan alvorens het rondje te hervatten?

[Jaap]

Mij is ooit verteld dat alle stationsklokken centraal verbonden zijn. Op dat punt is de centrale weer verbonden met de atoomklok in ... die de EXACTE tijd tot op de honderdste seconde aangeeft. De stationsklokken lopen allemaal iets sneller dan de exacte tijd wil om één seconde voor het hele uur even te wachten tot het precies het hele uur is: bij de ene stationsklok gaat dat wat sneller dan bij de andere. Omdat de klok iets harder loopt dan gemiddeld zal een stationsklok nooit achter raken of 'sneller moeten' maar op het hele uur wel de exacte tijd aangeven. Maar of het verhaal waar is???

[Donar]

ik heb het inderdaad ook gemerkt, geen idee of het waar is of niet

[Steven]

Jaap, on Oct 3 2005, 10:01, said:

Mij is ooit verteld dat alle stationsklokken centraal verbonden zijn. Op dat punt is de centrale weer verbonden met de atoomklok in ... die de EXACTE tijd tot op de honderdste seconde aangeeft. De stationsklokken lopen allemaal iets sneller dan de exacte tijd wil om één seconde voor het hele uur even te wachten tot het precies het hele uur is: bij de ene stationsklok gaat dat wat sneller dan bij de andere. Omdat de klok iets harder loopt dan gemiddeld zal een stationsklok nooit achter raken of 'sneller moeten' maar op het hele uur wel de exacte tijd aangeven. Maar of het verhaal waar is???

Dat is idd de reden. Op de hele minuut wijst de stationsklok altijd de juiste tijd aan. En hij gaat altijd rond 59 seconden om dan op de puls van de atoomklok op heel te staan. Maar dat kan alleen als hij op seconde 58 al klaar te staan om de puls te ontvangen. Hij zal dus altijd iets voorlopen zodat 'ie maar niet te komt. Snappen jullie het nog? Ik kan niet altijd even goed uitleggen.

[SebasTiaan]

Nou ja precies zoals hier gezegd wordt. Even in andere woorden:

De klokken zijn aangesloten op een systeem wat door middel van de atoomklok gelijk wordt gehouden.
Voor wie niet weet wat een atoomklok is, zal ik het hier even uitleggen, heb je gelijk wat geleerd. De atoomklok meet de tijd aan de hand van trillingen van atomen, die nauwelijk afhankelijk zijn van de omgeving, iets wat wel invloed heeft op "conventionele" klokken. Hierdoor loopt de atoomklok maar maximaal 1 seconden per 30 miljoen jaar scheef. (dus een factor 10^-15 in onnauwkeurigheid). (Tot op ongeveer 15 jaar geleden liepen ze 5 sec. op 300 jaar scheef, maar de meetapperatuur is verbeterd) Voor deze metingen wordt vaak Cesium gebruikt. (Zeldzaam alkalimetaal, met een hele regelmatige atoomtrilling)

Oke terug naar de klokken. Logischerwijs is het mechanisch makkelijker om een secondewijzer even stil te zetten (dit doen ze toch elke seconden bij een niet continue klok) dan te versnellen. Om klokken dus elke minuut (nieuwe stationsklokken) of elk uur (oude versie) goed te kunnen zetten, moet je dus zorgen dat hij iets te snel rond is, zodat je hem alleen heel even hoeft stil te hangen en te laten wachten op de puls van 1s. voor het heel. Zodra hij die puls heeft, zet hij zichzelf weer in werking en is de wijzer precies op tijd op de hele minuut/hele uur.

Dit hele verhaal doet mij trouwens denken aan een ergenis van mij jegens de NS die de afgelopen 3 weken is gegroeid. Nu ik student ben, heb ik een studenten OV, die gebruik dan ook veelvuldig als ik het niet op de fiets kan bolwerken. En iets misleidens wat mij opvalt is het bandje van de NS "De (stop/snel/intercity/etc)trein naar (bestemming) komt over ongeveer 5 minuten op het station aan".
Dit bandje wordt ingeschakeld zodra de trein ook maar 1 minuut vertraging heeft. Logisch, dan denken de mensen niet dat de trein al weg is. Maar als de trein maar 1 minuut later is, en de mensen horen 5 minuten, is dit heel misleidend, want 5 minuten later is die trein echt al weg. Het zelfde geldt voor 6 minuten, dan krijg je het bandje van "10 minuten". Etc.
Als ze nou gewoon bij 1-4 een bandje "Over enkele ogenblikken" (Net als vroeger) bij 5-9 "Over ongeveer 5 minuten" etc. dan ben je tenminste nooit te laat door foutieve informatie.

Nou ik ga weer snel op de fiets naar leiden, de collegezaal roept.

[Merijn]

Super uitleg, bedankt!

[Wiets]

@Sebastiaan: Ik reis frequent met de trein (zo ongeveer dagelijks) en het is mij nog nooit opgevallen dat na de 1e minuut vertraging er al zo'n bandje begint. Meestal begint dat bandje na 7-10 minuten (en de trein die ik moet hebben, Hoofddorp-Leiden, is vaak vertraagd). En die NS klokken lopen volgens mij altijd voor... (of mijn horloge moet erg achter lopen ).

[marieaniek]

Ik moet zeggen dat ik ook altijd het idee had dat die klokken niet helemaal gelijk liepen...

[SebasTiaan]

Tja toch is dat echt de techniek achter de NS-klokken.

Over die vertraging, ik maak het zelf de laatste tijd erg vaak mee. Ik heb nu een studenten-ov pas, dus ik reis nu wat vaker met de trein, en het viel me gewoon echt op. Ik had er bijna zelf ook last van. Ik kocht een broodje, ik hoorde zo'n bandje van over ongeveer 5 minuten komt de sneltrein naar *** binnen, dus ik dacht ach, kan ik rustig lopen. (Hij zou normaal gesproken over 1 minuut gaan). Toch maar doorgelopen, en inderdaad, de trein was maar 1 of 2 minuten te laat en reed wel gelijk weer weg. En toen ik hier op ben gaan letten, hoorde ik dat het vaker het geval was.

[Wiets]

Die laatste zin van je klopt helemaal Sebastiaan.

[SebasTiaan]

Wiets-T13, on Oct 20 2005, 18:42, said:

Die laatste zin van je klopt helemaal Sebastiaan.

dat "hoorde" moet je opvatten als dat ik dat bandje dus vaker hoorde en dus vaker hoorde dat dit het geval was, door het bandje vaker te horen. Snap je het nog? ik niet.

[LeRoc]

Ik ook niet

[SebasTiaan]

LeRoc, on Oct 21 2005, 01:02, said:

Ik ook niet

Mooi ben ik niet de enige.

[Wiets]

pffffffffff hoe ingewikkeld een topic over een NS-klok wel niet kan worden zeg....